Czynność gruczołów wydzielania wewnętrznego jest ze sobą wzajemnie powiązana i skoordynowana. Prawie wszystkie gruczoły podlegają sterującym wpływom przysadki będącej "dyrygentem" tej endogennej "orkiestry". Pomiędzy tymi gruczołami a przysadką mózgową istnieją mechanizmy sprzężenia zwrotnego, wyrażające się tym, że nadmiar ich aktywności hormonalnej staje się bodźcem hamującym dla przysadki. Powoduje to znaczne zmniejszenie, lub nawet ustanie wytwarzania przez nią substancji pobudzających. Zaburzenia skomplikowanego układu wzajemnych powiązań między poszczególnymi gruczołami i ich aktywnością mogą doprowadzić do stanu, w których pojawia się w ustroju zbyt duża, lub zbyt mała ilość odpowiedniego hormonu

Przysadka mózgowa

Przysadka mózgowa jest gruczołem regulującym lub koordynującym za pośrednictwem wydzielanych przez siebie hormonów, czynności innych gruczołów dokrewnych: tarczycy, kory nadnercza i gruczołów płciowych. Będąc jednocześnie częścią mózgowia, jest ona hormonalnym przekaźnikiem bodźców psychicznych na różne czynności narządów ustroju. Kieruje ona wzrostem tkanek ciała i  procesami przemiany materii. 

Gigantyzm i akromegalia

Gruczolak przysadki mózgowej może być przyczyną pojawienia się w ustroju nadmiaru hormonu wzrostowego. Jeżeli zmiana chorobowa zacznie się rozwijać we wczesnym okresie życia, to wówczas dochodzi do nadmiernego rozrostu całego kośćca i masy ciała, znacznie przekraczającego odpowiednie normy dla danej rasy. Powstaje wówczas tzw. gigantyzm- z monstrualnymi rozmiarami ciała w wieku dojrzałym.

Gdy zmiana wystąpi po okresie pokwitania, a więc po zakończeniu procesu zrastania się chrząstek nasad kostnych, dochodzi do powstania akromegalii. Przerostowi ulegają jedynie kości i tkanki miękkie w obwodowych, wystających częściach ciała: dłoni, stóp, nosa, brody, uszu czy warg. Powoduje to charakterystyczne zmiany w zewnętrznym wyglądzie chorego, zwłaszcza twarzy, której rysy ulegają pogrubieniu. U większości chorych rozwijają się zaburzenia przemiany materii, tj. cukrzyca, oraz zaburzenia innych gruczołów wewnątrzwydzielniczych. Przy znacznym powiększeniu się gruczolaka przysadki mózgowej dochodzi do ucisku na nerwy wzrokowe, co w konsekwencji jest przyczyną ograniczenia pól widzenia, aż do całkowitej utraty wzroku. Towarzyszą temu silne bóle głowę. 

Rokowanie i postępowanie

Choroby przysadki mózgowej mogą się manifestować w różny sposób. Sprawia to, że zanim zostanie wykryta przyczyna dolegliwości pacjent może trafić do okulisty, neurologa, czy internisty. Leczeniem osób z zaburzeniami przysadki mózgowej zajmują się endokrynolodzy. Objawy akromegalii wynikają zarówno ze stężenia hormonu wzrostu, jak i z ucisku gruczolaka przysadki mózgowej na otaczające tkanki. Taki stan może oddziaływać na różne struktury i układy w organizmie. Chorobę leczy się operacyjnie, usuwany jest gruczolak przysadki mózgowej. Śmiertelność u nieleczonych pacjentów jest dwukrotnie wyższa z powodu powikłań sercowych i chorób naczyniowych mózgu.

źródło: zdrowie.abc.pl #społeczeństwo #leczenie