Większość bardzo powszechnych rad i zaleceń żywnościowych warto traktować z ostrożnością i umiarem. Nie należy zbytnio generalizować, lepiej po swojemu analizować i dociekać szczegółów. Jak przy składzie i zaleceniach co do zażywanych leków, tak i przy żywności powinniśmy zachowywać należytą ostrożność.

Uwaga na solaninę !

Bardzo popularna rodzina warzyw, zwana psiankowatymi, w swoim składzie zawiera niebezpieczny dla zdrowia składnik, jakim jest solanina. Do wspomnianej grupy warzyw należą między innymi:

  • ziemniaki,

  • pomidory,

  • papryka,

  • bakłażany.

Solanina stanowi organiczny związek chemiczny, będący jednym z toksycznych glikozydów, występujący zwłaszcza w pędach roślin psiankowatych. Biologicznie solanina pełni funkcje ochronne dla roślin, odstrasza bowiem owady i grzyby.

Spożycie przez człowieka znacznych ilości toksycznej solaniny może powodować poważne zaburzenia żołądkowe i jelitowe, w tym mdłości, kolki, biegunki czy wymioty. Przy ciężkich zatruciach, po kilku (około 4 do 14) godzinach od spożycia, może wystąpić dysfunkcja ośrodkowego układu nerwowego, napady drgawek, śpiączka czy niewydolność krążeniowa. Zdarzają się nawet zatrucia śmiertelne. Dla człowieka dawka toksyczna to około 300 mg solaniny.

Najwięcej solaniny znajduje się w jesiennych małych zielonych owocach ziemniaka oraz w kiełkujących roślinach. Solanina w dużym stężeniu występuje w zielonym miąższu ziemniaków, który tworzy się w przypadku odsłonięcia bulwy w trakcie wzrostu i eksponowania na słońcu. Łatwy do rozpoznania specyficzny zielony kolor ziemniaka i jego gorzkawy smak powinny nas zniechęcać do spożycia. Ale należy również unikać zjadania zranionych części bulw oraz bulw starych, które zaczęły już kiełkowanie. Wszelkie zielone części ziemniaka bezwzględnie odrzucamy, a kiełkujące oczka, pędy - bardzo głęboko wycinamy.

Warto wiedzieć, że pozieleniałe ziemniaki zawierają w swym składzie aż około 0,55% solaniny, podczas gdy dobrze obrane, zdrowe - jedynie około 0,002%.

Prawidłowe przechowywanie zabezpiecza przed powstawaniem solaniny !

Przy prawidłowo przechowywanych (w ciemnym i chłodnym miejscu) ziemniakach zagrożenie jest niewielkie. Do zatrucia trzeba byłoby zjeść ponad 60 szt. zdrowych sporych ziemniaków. Zagrożenie jednak wydatnie rośnie, gdy bulwy dojrzewają na słońcu, są uszkodzone, leżą w cieple lub są stare. Spora część tzw. osłabień wiosennych spowodowana jest spożywaniem starych, kiełkujących ziemniaków.

Niestety, bardzo dużą zawartość solaniny odnotowano w składzie wielu rodzajów popularnych chipsów, niekiedy aż do 72 mg na 100 g produktu.

Pomidory i bakłażany też mogą szkodzić

W pomidorach występuje równie toksyczna krewniaczka solaniny, zwana tomatyną. Znajduje się w niedojrzałych, zielonych owocach pomidora. Działanie tomatyny jest bardzo podobne do działania solaniny. Jednak może być ono częściowo zneutralizowane poprzez gotowanie, smażenie lub konserwowanie octem. Bezpiecznie jadamy jedynie pomidory dojrzałe i czerwone.

Bakłażany zawierają toksyczną solaninę, jednakże ta zaszkodzić nam może wyłącznie przy spożywaniu warzywa w stanie surowym. Obróbka termiczna bakłażana, która jest raczej powszechna, skutecznie niszczy tę toksynę.

Toksyczne solaniny i inne glikozydy spotykamy także w takich owocach i warzywach jak: jagody, jabłka, wiśnie, buraki cukrowe, karczochy, a nawet pieprz. Jednakże (poza nieco szerzej omówionymi powyżej roślinami) - nie są to na tyle duże stężenia, by prowadziły do zatruć.

Skutki gromadzonych latami toksyn

Pamiętajmy jednak, że gromadzone latami w organizmie toksyny (zwłaszcza solaniny i inne glikozydy) mogą przyczyniać się do powstawania różnych schorzeń. Należą do nich

  • przewlekłe bóle stawów, ich zapalenia (solaniny usuwają wapń z kości i gromadzą go w różnych rejonach ciała),

  • osteoporoza (odwapnianie kości)

  • miażdżyca tętnic (przez odkładania wapnia w ścianach naczyń krwionośnych),

  • zespół jelita drażliwego, zapalenie wyrostka robaczkowego,

  • migreny, depresje,

  • zaburzenia wchłaniania wapna i witaminy D.

    Źródła: poradnikzdrowia.pl, vegastrefa.pl, wikipedia.pl #jedzenie #odżywianie #dieta