Jak co roku Facebook wypełnia się grafikami z przekreśloną dynią i podpisem "Halloween. Znowu małpujesz Amerykanów? A zapaliłeś babci znicz? Nie daj się ogłupiać, mamy własne święta". W umysłach większości Polaków Halloween jest niczym innym jak wymówką do urządzenia imprezy. Ich zdaniem jest to zabawa polegająca na przebieraniu się i chodzenia po domach by dostać cukierki, a cały proceder godzi we Wszystkich Świętych. Owszem, Halloween stało się częścią popkultury i bardzo dobrym biznesem, ale jego korzenie sięgają 2 tysiąclecia wstecz. A nasze Święto Zmarłych nie zawsze było obchodzone 1 listopada.

Żegnaj lato, witaj zimo

W połowie drogi pomiędzy jesienną równonocą i przesileniem zimowym Celtowie obchodzili Samhain. Tradycyjnie święto rozpoczyna się 31 października o zachodzie słońca, a kończy 1 listopada, również o zmroku. Samhain był to jeden z czterech sezonowych festiwali. Pozostałe to Imbolc świętowany w środku zimy, Beltane przypadające na środek wiosny, obecnie obchodzone jako Beltane Fire Festival oraz Lughnasadh celebrowany w środku lata, wyznacza początek zbiorów pszenicy i jęczmienia.

Samhain to czas kiedy wszystkie duchy, wróżki, istoty nadprzyrodzone (aes sidhe), a także dusze ludzkie mogą łatwiej przedostać się na ziemię. Wierzono, że aes sidhe należy przebłagać by ludzie i zwierzęta w gospodarstwach przetrwały zimę. Na ołtarzach składano ofiary z resztek plonów, zwierząt a nawet ludzi. Ofiary były palone by dodać słońcu sił do walki z ciemnością. Duchy zmarłych miały odwiedzać wtedy swoje domy by zasiąść do stołów z żyjącymi krewnymi.

Dzień Wszystkich Świętych

Celtyckie Samhain jest bardzo podobne do rodzimych Dziadów, których istotą było właśnie "obcowanie żywych z umarłymi". Wiele bliźniaczych pogańskich świąt i obrzędów przypadało na te same daty. Daty, które potem były przejmowane na święta kościelne. Samhain oraz Dziady można uznać za odpowiednik Zaduszek. Obecnie w Polsce celebruje się Wszystkich Świętych. To właśnie wtedy tradycyjnie ludzie odwiedzają groby bliskich, pomimo, że dzień ten jest poświęcony wszystkim znanym i nie znanym z imienia świętym, zaś dniem wspominania zmarłych są właśnie Zaduszki.

Wszystkich Świętych pierwotnie było obchodzone 13 maja, ale papież Grzegorz III w 731 roku przeniósł je na 1 listopada. Domniemanym powodem tej zmiany miały być trudności w wyżywieniu rzeszy pielgrzymów, którzy przybywali do Rzymu. Nie da się nie zauważyć zbieżności dat z Samhain i Dziadami. Prawdopodobnie data ta została celowo wybrana, aby święta kościelne były przyjmowane na terenach, gdzie wiara w Chrystusa nie była tak powszechna. Zresztą nie byłby to pierwszy taki przypadek. Boże narodzenie ustalono na 25 grudnia, dzień w którym Rzymianie obchodzili święto Niezwyciężonego Słońca.

Jak widać obchodzenie Halloween nie do końca jest "małpowaniem" Amerykanów. Można śmiało pokusić się o stwierdzenie, że to Amerykanie nie posiadając własnych, dawnych tradycji sięgnęli po europejskie wierzenia i dostosowali je do swoich realiów. Pojawienie się Halloween na starym lądzie jest swego rodzaju zatoczeniem kręgu wierzeń.

Źródło: en.wikipedia, pl.wikipedia #USA #religia #kościół