Dzieje współczesnego Iranu można rozpocząć od pojawienia się na jego tronie dynastii Pahlavich. W wyniku zamachu stanu wspieranego przez Brytyjczyków w 1921 roku ostatnich z dynastii Kadżarów- Ahmad Szah zostaje obalony i zmuszony do emigracji. Na czele Persji staje zaś Reza Pahlavi, który jest silnym zwolennikiem reform społecznych, industrializacji kraju, rozbudowy infrastruktury i wprowadzenia go na arenę międzynarodową. W 1926 roku zostaje koronowany jako Reza Szah Pahlavi, rozpoczynając dynastię.

Kierunek - zachód

Dynamicznie i poprzez użycie terroru wprowadza państwo na drogę ku cywilizacji na wzór zachodni. Modernizuje przestarzałe prawo, wprowadza obowiązek noszenia zachodnich strojów przez mężczyzn oraz zakazuje noszenia burek przez kobiety. Znacząco rozbudowuje przemysł rafineryjny tworząc wraz z Wielką Brytanią koncern Anglo-Iranian Oil, otwiera świecki uniwersytet w Teheranie i zmienia nazwę państwa z Persji na Iran w 1935 roku. W ten sposób Pahlavi chce odciąć się od konserwatywnej przeszłości Persji arabskiej ustawionej na fundamencie religijnym. Mimo ogłoszenia neutralności w II wojnie światowej zostaje najechany w 1941 roku przez wojska brytyjsko-radzieckie w obawie przed możliwością dostarczania ropy nazistom, a Reza Szah Pahlavi zmuszony jest do abdykacji na rzecz syna Mohammada Rezy Pahlaviego. Faktycznie w tzw. operacji "Y" ( kryptonim agresji brytyjsko-radzieckiej na Iran) chodziło o kontrolę aliancką nad złożami ropy naftowej potrzebnej na frontach drugiej wojny światowej. W 1943 roku Iran wypowiada wojnę III Rzeszy, sam zaś okupowany jest przez wojska brytyjsko-radzieckie do 1946 roku.

Mohammad Reza Pahlavi - Iran marionetką USA

Następca Rezy Pahlaviego był wielkim zwolennikiem kultury zachodu, odcinał się od muzułmańskich korzeni państwa nawiązując do dawnej Persji z czasów Dariuszów co konfliktowało go z religijną częścią społeczeństwa. Staje się marionetką CIA, a Irańska ropa i większość uzyskanych z niej dochodów trafia na konta w Waszyngtonie. Szah w okresie zimnej wojny stoi w szeregu państw wspierających NATO, na terenie Iranu montowane zostają stację nasłuchowe wzdłuż granicy z ZSRR. Amerykańskie służby szkolą także tajną Irańską policje polityczną SAVAK, która odznacza się niebywałą brutalnością wobec więźniów. Działania władcy były głównie podyktowane korzyścią USA, brak wykształconej kadry oraz korupcja i nepotyzm pożerały publiczne finanse, a kraj powoli ogarniały co raz to większe fale niezadowolenia wśród wielu grup. Władca podobnie do swojego poprzednika dążył do reform społecznych, które przekształciły by Iran w kraj zachodni. Biała rewolucja zapoczątkowana w 1963 roku mająca na celu zmianę struktury gospodarczo-społecznej, poprawę materialną społeczeństwa, prawa wyborcze dla kobiet zamiast przynieść założone cele doprowadziły do jego upadku.

Islamska rewolucja - kierunek półksiężyc

W roku 1979 Mohammad Reza Pahlavi zostaje obalony w wyniku islamskiej rewolucji pod wodzą Ajatollaha Chomeiniego. Kraj zaś obiera teokratyczny kurs. W latach osiemdziesiątych Iran prowadzi wojnę z Irakiem Saddama Husejna, która kończy się brakiem roztrzygnięcia. Kolejne dekady przebiegają pod znakiem walki i współpracy z zachodem. Z jednej strony Iran wspiera USA w walce z Talibami z drugiej zaś pomaga Baszarowi Al Assadowi, walczy z ISIS ale też i z wspieranymi przez Waszyngton Kurdami. Wpisany na listę państw wspierających terroryzm jednocześnie też z nim walczy. Kolejni prezydenci systematycznie rozwijają kraj łącząc teokrację, nacjonalizm z kontrolowanym rozwojem. Teheran umiejętnie balansuje pomiędzy światowymi potęgami, które już nie mogą kontrolować go jak pół wieku temu. Tym razem jednak nie wzoruje się na zachodzie czy wschodzie. Coraz lepiej łączy tradycję islamską z nowoczesnością. Światowe potęgi wprowadzając go 14 lipca 2015 roku do ligi atomowej ustawiają kolejnego groźnego gracza na światowej politycznej planszy, który na pewno nie będzie grał na swoją niekorzyść lub pod dyktando któregoś z sygnatariuszy. #Wielka polityka #historia