Mówiąc o ofiarach stanu wojennego, zwykle myślimy o górnikach zastrzelonych w kopalni „Wujek”. Kopalnia ta stała się swoistym symbolem represji stanu wojennego, gdzie katowiccy zomowcy otworzyli ogień do strajkujących górników. Myślimy też o manifestantach, którzy zginęli w Lubinie, w trwającej przez kilka godzin strzelaninie na ulicach miasta. Funkcjonariusze, zwłaszcza członkowie tak zwanych „grup rajdujących” - krążących „Nysami” po ulicach, popadli w swoisty amok. Jak zeznawał jeden z nich „Nie potrafię powiedzieć, jak długo to trwało. Nie potrafię powiedzieć, ile wystrzelałem ostrej amunicji i czy zakładałem do karabinu nowe magazynki. [...] To żadna przyjemność strzelać, gdy na ulicy znajdują się ludzie”.

Czas apokalipsy

Przez prawie 20 miesięcy stanu wojennego odbyły się aż 564 demonstracje. Ludzie w pokojowy sposób okazywali sprzeciw wobec władzy WRON, ale w praktyce demonstracje prawie zawsze kończyły się starciami z milicją i wojskiem. W tym czasie, w Polsce stoczono około 500 bitew ulicznych, w których wyznaczone do tłumienia protestów jednostki LWP, MO, ZOMO, ORMO i SB używały armatek wodnych, gazu łzawiącego i rakiet sygnalizacyjnych, a nawet strzelały do demonstrantów z ostrej amunicji. Po zatrzymaniu, działacze opozycyjni i uczestnicy demonstracji byli bici, katowani i torturowani na komisariatach.

Jedynym przestępstwem, jakie popełnili ci ludzie, była chęć życia w wolnym kraju.

  • EMIL BARCHAŃSKI, l. 17. Uczeń, zaginął w dniu 16 czerwca 1982 r., ciało wyłowiono z Wisły. Prawdopodobna przyczyna śmierci - pobicie w czasie śledztwa.
  • ANTONI BROWARCZYK, l. 23. Zamordowany w dniu 17 grudnia 1981 r. strzałem w głowę podczas rozpędzania demonstracji w Gdańsku.
  • WOJCIECH CIELECKI, l. 19. Zastrzelony dniu 2 kwietnia 1982 r. w Białej Podlaskiej przez żołnierzy LWP.
  • WŁADYSŁAW DURDA, zmarł w nocy z 3 na 4 maja 1982 r. w wyniku zatrucia gazem łzawiącym. Milicja w Szczecinie odmówiła wezwania pogotowia do umierającego.
  • WANDA KOŁODZIEJCZYK, pobita w czasie przesłuchania w areszcie śledczym na ul. Rakowieckiej w Warszawie, zmarła w dniu 4 stycznia 1982 r.
  • JOANNA LENARTOWICZ, l. 19. Zmarła w dniu 5 maja 1982 r. w wyniku pobicia dwa dni wcześniej w czasie demonstracji w Warszawie.
  • PIOTR MAJCHRZAK, l. 19. Zmarł w dniu 18 maja 1982 r. w wyniku pobicia przez funkcjonariuszy ZOMO pięć dni wcześniej w Poznaniu.
  • MIECZYSŁAW POŹNIAK, l. 26. Zamordowany w dniu 31 sierpnia 1982 r. podczas demonstracji w Lubinie. Śmierć nastąpiła na skutek rany postrzałowej.
  • GRZEGORZ PRZEMYK, l. 19. Zmarł w dniu 14 maja 1983 r. w wyniku pobicia na Komisariacie MO przy ul. Jezuickiej w Warszawie tydzień wcześniej.
  • MIECZYSŁAW RADOMSKI, l. 56. Zmarł w dniu 3 maja 1982 r. w wyniku pobicia w czasie demonstracji w Warszawie.
  • RYSZARD SMAGUR, l. 29. Ugodzony w szyję pociskiem gazowym.
  • ANDRZEJ TRAJKOWSKI, l. 32. Zamordowany w dniu 31 sierpnia 1982 r. podczas demonstracji w Lubinie. Śmierć nastąpiła na skutek rany postrzałowej.

Przytoczyłem tylko kilka nazwisk, ale obok ludzi zabitych przez milicję podczas pacyfikacji strajków i rozpędzania demonstracji oraz uśmierconych przez tzw. nieznanych sprawców, których znamy z imienia i nazwiska, są jeszcze zmarli przedwcześnie wskutek odniesionych wówczas obrażeń. Nie ma możliwości ustalenia liczby zgonów, których przyczyną był brak możliwości wezwania pogotowia ratunkowego, a to za sprawą wyłączonych przez kilka tygodni telefonów.

Pamiętajmy o ofiarach

Rocznica stanu wojennego dzieli polskie #społeczeństwo, zamiast je jednoczyć. Wiele prawd, związanych ze stanem wojennym jest ukrytych i możliwe, że nigdy ich nie poznamy. Dlatego obchodząc rocznicę wprowadzenia stanu wojennego, pamiętajmy o ofiarach tamtych dni terroru. Byli to ludzie w większości bardzo młodzi i odważni, którzy walcząc o wolność dla Polski poświęcili to, co najcenniejsze. Poświęcili swoje życie.

13 grudnia 2015 o 19.30 Zapal Światło Wolności ku pamięci ofiar stanu wojennego.

źródło: ipn.gov.pl, 13-grudnia.pl

Kopiowanie i wykorzystywanie treści wymaga pisemnej zgody Blasting Sagl.