Kiedy 11 listopada 1918 roku Polska po 123 latach zaborów odzyskała niepodległość, Wielkopolska nadal znajdowała się we władaniu Prus jako Prowincja Poznańska (Provinz Posen). Kiedy w Warszawie marszałek Piłsudski objął urząd Naczelnika Państwa, Polacy zamieszkali w Bydgoszczy (Bromberg), Poznaniu (Posen), Gnieźnie czy Inowrocławiu nadal nie żyli we własnym kraju. Chociaż nie mówi się o tym głośno na lekcjach historii, to Józef Piłsudski tak naprawdę miał wizję Polski bez Wielkopolski – regionu, który od początków państwa polskiego był jego kolebką. W ocenie historyków wynikało to z faktu, iż Marszałek głosił powrót granic Polski z roku 1772 roku, a samych Niemców uważał za przyszłych sojuszników w walce z Rosją..

Reklamy

Reklamy

Paderewski jak iskra

Powracający do Warszawy wybitny kompozytor i polityk Ignacy Paderewski 26 grudnia zatrzymał się w Poznaniu. Hucznie witany przez poznaniaków przejechał z Dworca Głównego do hotelu Bazar. Wygłoszone przez mistrza do mieszkańców Poznania przemówienie było iskrą, która przyczyniła się do wybuchu powstania. To wydarzenie jest rokrocznie rekonstruowane w Poznaniu.

Droga po zwycięstwo

Walki rozpoczęły się dzień później. Oburzeni polskimi uroczystościami związanymi z wizytą Paderewskiego Niemcy zorganizowali przemarsz wojsk przez Poznań. W okolicach 16:40 rozpoczął się szturm Polaków na Prezydium Policji. Jednocześnie walki rozpoczęły się w innych miastach – z Poznania w teren popłynęło hasło: ‘Nie należy dłużej czekać’, które zaowocowało walkami w Jarocinie, Wrześni, Gnieźnie i wielu innych. Fala ruszyła. Do pokoju w Trewirze, podpisanego pomiędzy Niemcami a Ententą 16 lutego 1919 roku, powstańcy opanowali między innymi Ostrów Wielkopolski, Gostyń, Kościan, Wolsztyn, Czarnków, Żnin i Inowrocław.

Reklamy

Na mocy traktatu wersalskiego, podpisanego 28 czerwca 1919 roku, praktycznie cała Wielkopolska została przyznana Polsce. Nie oznaczało to jednak, że walki ustały. Nadal dochodziło do prowokacji ze strony Niemców, zwłaszcza w okolicach Leszna. 10 stycznia 1920 roku w życie weszły postanowienia traktatu wersalskiego – Wielkopolska była wolna. Powstanie wielkopolskie zakończyło się – w zasadzie doszło do likwidacji frontu wielkopolskiego – 8 marca 1920 roku. Więcej o tym chwalebnym wydarzeniu w historii w Polski w materiale filmowym.

 

Lekcja historii

Dzielni powstańcy wielkopolscy przypominają nam, że wolność i Polska nie jest nam dana na zawsze. Pamiętajmy o tym, gdy współcześni politycy będą dzielić nas w ramach wojny polsko – polskiej czy też w całym tym

Reklamy