Początki PO sięgają 2000 roku, kiedy coraz bardziej spadało poparcie dla koalicji rządzącej Akcji Wyborczej "Solidarność" i Unii Wolności. Donald Tusk, który przegrał z Bronisławem Geremkiem wyboru na przewodniczącego UW, postanowił odejść z partii, zabierając skupionych wokół siebie polityków. Zaczęto kreować nowe ugrupowanie polityczne. W końcu "trzech tenorów", jak nazywano Donalda Tuska, Macieja Płażyńskiego (AWS, marszałek Sejmu) i Andrzeja Olechowskiego (2. miejsce w wyborach prezydenckich w 2000 roku), ogłosiło powstanie Platformy Obywatelskiej. Zjazd założycielski PO odbył się 24 stycznia 2001 roku w gdańskiej Hali Olivia. Do nowej partii wstępowali niezadowoleni polityce AWS i UW, nawiązano także współpracę ze Stronnictwem Konserwatywno-Ludowym (Jan Rokita, Bronisław Komorowski). Warto przy okazji pamiętać, że w pierwszych latach funkcjonowania PO intensywnie współpracowała z powstałym w podobnym czasie Prawem i Sprawiedliwością. Z tej perspektywy widać, jak zmieniła się sytuacja polityczna w Polsce. Niezdrowa rywalizacja PO z PiS może dziwić, jeśli pamięta się chociażby porozumienie tych partii (POPiS) przed wyborami samorządowymi w 2002 roku.

Na początku swojej działalności Platforma Obywatelska kładła nacisk na odpartyjnienie struktur państwowych. W programie miała też na przykład liberalizm gospodarczy, czego jaskrawym dowodem było optowanie za podatkiem liniowym (15% PIT, CIT i VAT). Politycy PO byli również za zmniejszeniem liczby posłów i senatorów, a także jednomandatowymi okręgami wyborczymi. Porównując program PO sprzed 2007 roku i dzisiejszy, można trafić na wiele istotnych różnic. Krytycy Platformy zarzucają jej, że stała się typową partią władzy, która zrezygnowała ze swoich liberalnych podstaw. Do tej pory jednak PO cieszy się dużym poparciem. W sondażach najczęściej prowadzi przed Prawem i Sprawiedliwością, obecnie największą partią opozycyjną. Warto też pamiętać, że rząd PO jest jedynym w III RP, który utrzymał władzę w drugiej kadencji.

Przed wyborami parlamentarnymi 2005 roku sporo mówiło się o planach rządu POPiS, którego premierem miał być Jan Rokita. Duża niechęć obywateli wobec rządu SLD, skompromitowanego między innymi aferą Rywina, sprawiła, że nowe, dynamiczne partie opozycyjne stawały się coraz większą siłą polityczną. Niespodziewanie jednak w 2005 roku wybory wygrało Prawo i Sprawiedliwość, które ostatecznie do koalicji rządzącej włączyło Samoobronę i Ligę Polskich Rodzin. Krótkie dwuletnie rządy PiS skończyły się przedterminowymi wyborami w 2007 roku, które zdecydowanie wygrała Platforma Obywatelska. W 2011 roku udało jej się powtórzyć zwycięstwo. W latach 2007-2014 premierem rządu PO-PSL był Donald Tusk. Tuż przed objęciem stanowiska przewodniczącego Rady Europejskiej zastąpiła go Ewa Kopacz.