Mobbing określenie to pochodzi z języka angielskiego od słowa "mob", co oznacza tłum, natłok, banda oraz napastowanie i obleganie. Równoznaczny polskiemu mobbingowi w języku angielskim jest "workplace bullying" lub "workplace harassment". Nowe pojęcie w polskim prawie. Ciężko ocenić kiedy przełożony podważa kompetencje pracownika, a kiedy chce żeby dał z siebie więcej. Krótko mówiąc mobbing oznacza prześladowanie podwładnego lub współpracownika w miejscu pracy. Tego terminu użył jako pierwszy szwedzki naukowiec Peter-Paul Heinemann, w odniesieniu do zachowań w grupach społecznych.

Mobbing może być działaniem bezpośrednim lub niebezpośrednim. Oznacza to, że osoba mobbowana nie musi podlegać bezpośredniemu kontaktowi z osobą mobbującą - jest wyłącznie narażona na skutki jej zamierzonych nieetycznych działań. Mobbing polega lub doprowadza do: poniżenia, ośmieszenia, pognębienia, zaniżenia samooceny, odizolowania od współpracowników, załamania itp.

Mobbing jest nowym pojęciem w polskim prawie. Dlatego wciąż ciężko ocenić, kiedy przełożony mobbuje, a kiedy wymaga wykonywania poleceń, żąda dyscypliny czy stara się kształtować pożądane przez niego postawy w środowisku pracy.

Kierunki mobbowania w zhierarchizowanych strukturach zatrudnienia

mobbing ukośny - w strukturze zatrudnienia osoby mobbująca i mobbowana znajdują się na różnych poziomach;

mobbing prosty - w strukturze zatrudnienia osoby mobbująca i mobbowana znajdują się na tym samym poziomie;

Taktyki mobbingu

Mobbować można za pomocą różnych taktyk. Obecnie tych taktyk wyróżniamy sześć:

1.taktyka upokorzenia - polega na nieuzasadnionej krytyce, zniesławieniu, wyśmiewaniu, nieodpowiednich żartach, obraźliwych gestach, nękaniu

2. taktyka zastraszenia - wiąże się z zakazami w robieniu przerw pod groźbą utraty pracy, groźbami ustnymi, używaniem wulgaryzmów, stosowaniem przemocy fizycznej, przymusowym zostawaniem po godzinach

3. taktyka pomniejszenia kompetencji - polega na poddawaniu w wątpliwość umiejętności pracownika

4. taktyka izolacji - ma za zadanie odsunąć osobę mobbowaną od współpracowników

5. taktyka poniżania - osoba mobbowana ma zaniżać swoją samoocenę

6. taktyka utrudniania wykonywania pracy - polega na przeszkadzaniu w pracy za pomocą różnych zabiegów: krzyku, zabierania urządzeń potrzebnych do pracy itp.

Prawodawstwo polskie

Jak mówi art. 943 § 2. Kodeksu pracy mobbing oznacza działania lub zachowania dotyczące pracownika lub skierowane przeciwko pracownikowi, polegające na uporczywym i długotrwałym nękaniu lub zastraszaniu pracownika, wywołujące u niego zaniżoną ocenę przydatności zawodowej, powodujące lub mające na celu poniżenie lub ośmieszenie pracownika, izolowanie go lub wyeliminowanie z zespołu współpracowników. Istotnym jest fakt, iż osobą dopuszczającą się mobbingu nie musi być pracodawca, lecz może to być przełożony lub współpracownik.

Pracodawca jest zobowiązany przeciwdziałać mobbingowi (art. 943 § 1. K.p.).

Art. 943 §3 K.p. jest podstawą odpowiedzialności pracodawcy, daje pracownikowi możliwość dochodzenia zadośćuczynienia pieniężnego od pracodawcy za utratę zdrowia spowodowaną mobbingiem. Przedstawione zadośćuczynienie nie zostało określone w Kodeksie pracy dlatego na podstawie art. 300 K.p. stosuje się odpowiednio przepisy kodeksu cywilnego (art. 445 K.c. oraz art. 444 K.c.). Dodatkowo jeżeli mobbing był przyczyną rozwiązania umowy o pracę, pracownikowi przysługuje prawo dochodzenia od pracodawcy odszkodowania w wysokości nie niższej niż minimalne wynagrodzenie za pracę (art. 943 §4. K.p.)