Określenie pochodzi od greckiego terminu katholikos, który oznacza powszechność bądź uniwersalność. Katolicyzm ukształtował się z pierwotnego chrześcijaństwa. W 1054 roku doszło do pierwszego oficjalnego rozłamu zwanego schizmą wschodnią - powstał Kościół zachodni (katolicki) i wschodni, którego wyznawcy określali się jako prawosławni. Kolejne podziały następowały od reformacji w XVI wieku. Wspólnoty wyznaniowe, które przestały uznawać władzę papieża i na nowo opracowały doktrynę, zaczęto nazywać protestanckimi. Kościół "rzymski" pozostał zaś przy terminie "katolicki". Od 13 marca 2013 roku głową Kościoła katolickiego jest kardynał Jorge Mario Bergoglio - Franciszek I. Jest następcą Benedykta XVI, który abdykował w tym samym roku.

Doktryna katolicyzmu kształtuje się od wieków. Najważniejsze założenia ustalano podczas soborów powszechnych i synodów. Głową Kościoła katolickiego jest papież, biskup Rzymu i następca świętego Piotra. Najważniejszą księgą jest Biblia - Pismo Święte Starego i Nowego Testamentu. Katolicyzm uznaje Boga w trzech osobach: Boga Ojca, Ducha Świętego i Syna Bożego (Jezusa Chrystusa). Podstawowymi wyznacznikami moralnymi są Dekalog (10 przykazań) i przykazanie miłości. Katolicyzm zakłada wiarę w Niebo, Czyściec i Piekło. Doktryna ta silnie jest związana z historią Polski. Kościół katolicki odegrał na przykład ważną rolę w okresie PRL, kiedy wspierał działalność opozycyjną i dążenia wolnościowe. Większość współczesnych Polaków krytycznie podchodzi do tego, gdy hierarchowie kościelni zabierają głos w sprawach politycznych, choćby ustawy o in vitro czy konwencji antyprzemocowej. Ważną postacią w historii współczesnego Kościoła w Polsce jest Jan Paweł II - pierwszy papież Polak.

Duży wpływ na dzisiejszy katolicyzm wywarł Sobór Watykański II (1962-1965), który akcentował potrzebę unowocześnienia (aggiornamento) Kościoła katolickiego. Do mszy świętych wprowadzono języki narodowe zamiast łaciny. Otwarto się także na inne wyznania (dialog ekumeniczny). Historyczne było nawiązanie relacji papieża Pawła VI z patriarchą Konstantynopola Atenogorasem. Odwołano też ekskomuniki, którymi ponad 900 lat wcześniej, w czasie schizmy wschodniej, wzajemnie obłożyli się papież i hierarcha konstantynopolitański.