Placek o nazwie bandurzak z Łęk Dukielskich został wpisany na listę Produktów Tradycyjnych Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Wpisanie tego specjału, znanego tylko w tej miejscowości, na listę tradycyjnych smakołyków, to część przygotowań do wielkiego jubileuszu 650-lecia Łęk Dukielskich, który przypada za rok – 28 sierpnia 2016 roku.

Tradycja pieczenia bandurzaka w Łękach Dukielskich, kiedyś nazywanych Lenkami, Łękami, jest tak stara, jak tradycja pieczenia chleba, albo jak długo znane są tu ziemniaki.

Smak z młodości!

Jest to pulchny placek z lekko wilgotnym farszem z ziemniaków i sera z dodatkiem ziół o okrągłym lub kwadratowym kształcie, średnicy od 25 cm do 30 cm, grubości od 7 cm do 10 cm, w kolorze brązowo-złotym i smaku chleba z dodatkiem ziemniaków i ziół, takich jak dzika mięta.

Dawniej pieczony był zawsze przy okazji pieczenia chleba, zazwyczaj raz w tygodniu w piecach chlebowych opalanych drewnem bukowym. Do jego przygotowania gospodynie sporządzały zaczyn najlepiej z mąki pszennej.

- Oprócz podstawowych przypraw, jak sól, pieprz czy mięta, które dodawano także do bandurzaka za czasów mojej mamy i babci, ja dodaję dodatkowo oregano – przyznaje urodzona w 1939 roku Halina Kasprzykowa, której mama pochodziła ze znanej w Łękach rodziny Zborowskich-Oborów. Jej lekko zmodyfikowany bandurzak zachwyca dzisiaj swoim unikatowym smakiem.

Ten smak z młodości pamięta wielu łęczan. Zimne mleko i ciepłe bandurzaki to się nie zapomina do końca życia – wspomina Jacek z Krosna, pochodzący z Łęk Dukielskich.

Nazwa bandurzaka wywodzi się od użytego w nim farszu z ziemniaków, czyli od wyrazu bandurki – bandury. Dawniej tak w Łękach i okolicach mówiono na ziemniaki. Jednak w przypadku bandurzaka jest to wyrób charakterystyczny nie dla całego regionu, ale wyłącznie dla jednej wsi.

Jest to zatem fenomen, bo rzadko się zdarza, aby produkt był znany wyłącznie w jednej miejscowości. Wiele osób myli bandurzaka między innymi z kołaczem. Ten ostatni jest także znany w Łękach, ale i w miejscowościach sąsiednich, jak Wietrzno czy Kobylany.

Historia i renesans bandurzaka!

Wpisanie specjału na listę Produktów Regionalnych jest naturalną konsekwencją coraz większej popularności, jaką od kilku lat cieszy się ta tradycyjna potrawa. Z wielu nagród, jakie bandurzak zdobył, warto wymienić zajęcie I miejsca w kategorii inne produkty regionalne w Krajowym Konkursie Nasze Kulinarne Dziedzictwo Smaki Regionów na Agrobieszczadach w Lesku w 2011 roku.

Bandurzak znalazł się też wśród potraw i produktów lokalnych i regionalnych wytwarzanych w gminie Dukla, które opisano w informatorze „Dukielskie specjały – gdzie i kto”. Projekt był współ finansowany przez Szwajcarię w ramach szwajcarskiego programu współpracy z nowymi krajami członkowskimi Unii Europejskiej.

Placek przygotowany według przepisu Haliny Kasprzykowej przez Koło Gospodyń Wiejskich w Łękach Dukielskich, degustowano w maju 2013 roku podczas konferencji prasowej i degustacji potraw regionalnych podczas promocji informatora. Degustacja odbyła się w miejscowości Chyrowa koło Dukli. To wtedy swoim niepowtarzalnym smakiem zwrócił uwagę Urzędu Marszałkowskiego w Rzeszowie, który później pilotował wniosek o wpisanie bandurzaka na listę Produktów Tradycyjnych, przygotowany przez Koło Gospodyń Wiejskich w Łękach Dukielskich.

Na liście Produktów Tradycyjnych prowadzonej przez Ministerstwo Rolnictwa jest wpisanych ponad 1450 produktów. Najwięcej, bo aż 196 pochodzi w województwa podkarpackiego. Można więc śmiało powiedzieć, że Podkarpacie tradycją stoi!

Wieś Łęki Dukielskie, położona na północnym skraju Beskidu Niskiego w województwie podkarpackim, będzie w przyszłym roku obchodzić 650-lecie swojego istnienia, a ściślej mówiąc - pierwszej oficjalnej wzmianki o istnieniu tej miejscowości. 28 sierpnia w 1366 roku we Włodzimi(e)rzu Kazimierz Wielki potwierdził w dokumencie podział i darowiznę dóbr dokonaną przez kanclerza Janusza (Suchego Wilka), w tym Łęk, zapisywanych wówczas jako Lanky. #odżywianie #kuchenne rewolucje