W wyniku ekspansji ludów koczowniczych z Mongolii w XIII wieku na obszarze bizantyńskiej prowincji Bitynii w Anatolii powstało Państwo Osmańskie. Między VI a VIII wiekiem ich imperium leżało na terenie dzisiejszej Mongolii. Wraz z Chinami, Persją i Bizancjum stały się najważniejszymi ośrodkami cywilizacyjnymi.

Największym uznaniem w tamtym czasie na terenie Azji Mniejszej cieszyli się przedstawiciele dynastii Seldżuków, potomków tureckich plemion pasterskich, zwanych Oguzami (Turkmenami). Stworzyli imperium rozciągające się szerokim pasmem nie tylko na terenie Azji Środkowej i Persji, ale także w Mezopotamii, Syrii, Arabii i Azji Mniejszej.

W 1097 roku Bizantyńczycy dzięki pomocy Krzyżowców wypędzili Turków z Nicei i całej zachodniej Anatolii, odzyskując kontrolę nad północnym i południowym wybrzeżem. Następca Sulejmana panował tylko nad środkową Anatolią. W 1207 roku Seldżukowie opanowali jeszcze Antalyę, uzyskując wreszcie dostęp do Morza Śródziemnego, a w 1214 zajęli Synopę leżącą nad Morzem Czarnym.

Wkrótce jednak utracili swoje wpływy. Po próbie zawarcia sojuszu z mameluckim generałem Bajbarsem państwo zostało całkowicie podporządkowane Mongołom. Anatolia stała się chanatem rządzonym przez namiestników. W kraju zapanowała anarchia. Wkrótce państwo Seldżuków rozpadło się.

Proces islamizacji

W wielkich ośrodkach miejskich - takich jak Tokat czy Ankara - życie toczyło się własnym rytmem odmiennym od wsi, miasta były mieszanką kulturową, łączącą elementy chrześcijańskie, ormiańskie, greckie, frankijskie i żydowskie. Podobnie było w Syrii i Persji. Najprawdopodobniej relacje z koczownikami turkmeńskimi - dzisiejszymi Kurdami, Grekami i Ormianami, którzy w dużej części pozostali chrześcijanami, nie układały się zbyt dobrze.

U schyłku XIII wieku rozpoczęto proces islamizacji. Celem było nawrócenie ludności rdzennej, greckiej i ormiańskiej, na #Islam i asymilacja. Jak się okazało nieco później, to nie było łatwe. Narastało niezadowolenie społeczne. Wraz z rozpadem państwa Seldżuków pojawiła się niezliczona liczba emiratów naznaczonych konfliktami dynastycznymi. Zapanował chaos.

Swój dobrobyt miasta-państwa zawdzięczały jedynie rozkwitowi handlu i wpływom rządzącej dynastii. Istotnym elementem stało się odłączenie części Anatolii i diaspory Turkmenów od muzułmańskiego wschodu. Rozłam spowodował ekspansję terytorialną i poszerzenie wpływów w krajach leżących nad Morzem Śródziemnym. Istotną rolę odgrywały morskie republiki włoskie, głównie Genua i Wenecja. Państwo Osmańskie miało rządzącą dynastię i własną flotę złożoną z galer obsadzonych żołnierzami, zmierzającą w stronę zachodu, żądną sukcesów. W 1326 roku poddała się Bursa, w 1331 Nicea, a w 1337 Nikomedia. Osmanie czuli się w obowiązku poszerzyć wpływy na Bałkanach i przeciągnąć innowierców na swoją stronę. Sulejman Pasza, syn Orhana, zdobył przyczółek w Gallipoli, a po jego śmierci jego brat Murad w 1361 roku zajął Adrianopol, wielki ośrodek handlowy i twierdzę leżącą nad rzeką Maricy, płynącą w kierunku Bałkanów. Państwo Osmańskie poszerzyło swoje wpływy w Tracji, utworzyło swoje siedziby w Bułgarii, Macedonii i Serbii, nie zważając na lokalne konflikty na tle politycznym, religijnym i rasowym.

Dzięki strategii kolejnych władców Państwo Osmańskie rosło w siłę. Osmanie atakowali swoich przeciwników niczym stado wygłodniałych wilków. Najpierw wysyłali garstkę ludzi, później zastawiali sidła, okrążali i uderzali ze zdwojoną siłą.

Europa jest zagrożona

Imperium Osmańskie przetrwało do dziś. Potomkowie dynastii nie zamierzają oddać swoich rdzennych ziem, sięgają po więcej. Podjęli wyzwanie - jest nim podbój całej Europy od Bałkanów, poprzez kraje Grupy Wyszehradzkiej, Francję, Holandię, Niemcy i Hiszpanię, aż po Skandynawię. Dynastia w postaci bojowników Al-Kaidy odrodziła się. Dzięki wpływom z pól naftowych rosną w siłę.

źródło: Historia Powszechna, Ekspansja Europy w XV wieku. Narodziny świata nowożytnego, red. L.Serafini i M.Torriani, Instituto Geografico De Agostini, Novara, 2007 #Syria #wojna