Od 1974 do 1989 roku Kosowo stanowiło okręg autonomiczny Serbii. W 1989 roku autonomia i własna konstytucja zostały cofnięte. W 1991 roku zostało przeprowadzone referendum w sprawie suwerenności, ludność opowiedziała się za. Władze Jugosławii tego nie uznały. W 1992 roku zostały przeprowadzone wybory do lokalnego parlamentu, tzw. Republiki Kosowa i jej prezydenta. Został nim Ibrahim Rugowa - przywódca Demokratycznej Ligi Kosowa. I tych wyborów Belgrad nie uznał. Jednocześnie Albańczycy zbojkotowali wybory do kosowskiej Skupsztiny, do parlamentu Serbii i parlamentu Federacyjnej Republiki Jugosławii.

Autonomia Kosowa

Państwa europejskie były za przyznaniem Kosowu autonomii w ramach federacyjnego państwa jugosłowiańskiego, Rosja z kolei uważała, że status Kosowa jest wewnętrzną sprawą władz w Belgradzie.

Reklamy
Reklamy

Dążenia ludności Kosowa do zmiany sytuacji były coraz silniejsze. Działające w podziemiu oddziały partyzanckie Wyzwoleńczych Wojsk Kosowa prowadziły operacje zbrojne przeciwko Serbom.

Do najbardziej krwawych starć doszło wiosną i latem 1998 roku. Rzekomo była to odpowiedź na serbską przemoc. Były możliwe trzy warianty zakończenia konfliktu w Kosowie, przez uzyskanie na drodze rozmów z Belgradem pełnej autonomii w ramach istniejącej Republiki Serbii, bądź uzyskania autonomii w ramach Jugosławii (Kosowo, Serbia i Czarnogóra), albo uzyskania pełnej niepodległości.

Plan pokojowy

W 1999 roku włączyło się NATO. Od dnia 24 marca 1999 przez 78 dni trwały bombardowania na terytorium Jugosławii. Ludność albańska masowo uciekała z Kosowa. Cześć przedostała się do Albanii i Macedonii. Tam stworzono obozy dla uchodźców.

Reklamy

Naloty były prowadzone bez zgody ONZ. Rząd w Belgradzie zgodził się na zajęcie Kosowa przez siły międzynarodowe, bo obawiał się konfliktu z krajami zachodnimi, nie sądził jednak, że skończy się to dla Kosowa tak drastycznie.

Kluczową rolę w interwencji zbrojnej NATO, kierowanej przeciwko Jugosławii odegrała masakra w Raczaku. Dnia 15 stycznia 1999 roku, wczesnym rankiem, wieś w gminie Sztimlje została zaatakowana przez siły bezpieczeństwa SRJ i Serbii. Serbska masakra w Raczaku wielu politykom posłużyła, jako uzasadnienie dla ich akceptacji na rzecz rozpoczęcia wojny z Jugosławią. Jugosławia została zniszczona przy decydującym głosie strony niemieckiej, Stanów Zjednoczonych i co gorsze – Watykanu. Kosowo i Metohija były ostatnim celem.

Do kryzysu Jugosławii doprowadziły zapewne jednostronne proklamacje niepodległości ze strony Słowenii, Chorwacji, czy Bośni i Hercegowiny. #wojna trwająca przez dziesięć lat z jednej strony okazała się wojną z separatystami, z drugiej z Zachodem. Za największego zbrodniarza uznano prezydenta Miloszewicia, który nie umiał się obronić i najprawdopodobniej padł ofiarą spisku.

Reklamy

Był za słabym strategiem, zwyczajnie przestał panować nad sytuacją.

George Kenney, były ekspert ds. Bałkanów w amerykańskim Departamencie Stanu, stwierdził (...), że w Hadze odbywa się polityczny proces pokazowy. Nie chciał zeznawać. Zapewnił, że jest po stronie oskarżonego.

Wojna jugosłowiańska była zaskoczeniem dla całej Europy i nie tylko. Przed 1991 rokiem Jugosławia miała ustabilizowaną sytuację gospodarczą, ze znacznym wydobyciem rud miedzi, chromu, cynku i ołowiu, rtęci i antymonu, zajmowała jedno z czołowych miejsc w Europie. W 1995 roku rząd Bośni i Hercegowiny oraz Serbowie i Chorwaci przyjęli plan pokojowy i zgodzili się na interwencję wojsk NATO, czego później żałowali. Kosowo, które od 1999 roku było pod kontrolą sił międzynarodowych dopiero na początku 2008 roku ogłosiło niepodległość. Dzisiaj do Kosowa napływają tysiące uchodźców. Czy Kosowo znów stanie się polem bitwy?

Źródło:G. Civikov, Proces Miloszewicia, Relacja obserwatora,Wydawnictwo Akademickie Dialog,Warszawa 2009; Cz. Mojsiewicz, Leksykon współczesnych międzynarodowych stosunków politycznych, Alta2, Wrocław 2000 #Europa Wschodnia #emigracje