W starożytności tereny byłej Jugosławii były jedną z prowincji Cesarstwa Rzymskiego. Słowianie osiedlili się tu na przełomie VI/VII wieku. W IX w. powstało Księstwo Chorwackie, a w XIII w. Królestwo Serbskie. Od X w. Serbia była najsilniejszym państwem w tej części kontynentu. Od 1389 roku po bitwie turecko - serbskiej (na Kosowym Polu), większość terenów przez długie wieki pozostawała pod panowaniem tureckim (Imperium Osmańskie). Jedynie Serbowie uzyskali autonomię (1878). W XIX w. Serbia i sąsiadujące z nią państwa: Słowenia, Chorwacja oraz Bośnia i Hercegowina, znalazły się w granicach Austro – Węgier. Zabójstwo arcyksięcia austriackiego, Franciszka Ferdynanda, przez bośniackiego Serba, Gawrila Principa, było przyczyną wybuchu I wojny światowej.

Reklamy
Reklamy

Austro - Węgry wypowiedziały wojnę Serbii, co wywołało odzew krajów sąsiadujących.

Dopiero po wojnie, po podpisaniu układów pokojowych w Saint - Germain (1919) i w Trianon (1920) oraz traktatu rapalskiego z Włochami w sprawie Rijeki (1920) zostały ustalone granice Królestwa SHS (Serbów, Chorwatów i Słoweńców). W polityce zagranicznej ówczesna Jugosławia aż do zamordowania króla Aleksandra I w 1934 roku współpracowała z Francją i jej sojusznikami w Europie Środkowej. Chwilę później kraj znalazł się pod okupacją hitlerowską. Po wejściu (15.05.1945) wojsk Armii Radzieckiej na mocy dekretu (29.11.1945) zniesiono monarchię. Władze przejęli komuniści kierowani przez prezydenta Josipa Broz Tito. Jugosławia stała się socjalistyczną republiką federacyjną. Była zamieszkiwana przez wyznawców trzech głównych religii: prawosławia, katolicyzmu i islamu.

Reklamy

Była państwem wielu narodów. Większość stanowili Serbowie (40%), Chorwaci (22%), i w dużo mniejszym procencie: Muzułmanie, Słoweńcy, Albańczycy, Macedończycy, Czarnogórcy, Węgrzy, Turcy, Słowacy, Cyganie, Bułgarzy, Rumuni, Żydzi, Grecy a nawet Polacy.

Rozpad Jugosławii

Na początku lat 90., w wyniku konfliktów narodowościowych, kraj podzielił się na kilka niezależnych państw. Słowenia i Chorwacja, jako kraje najlepiej rozwinięte pierwsze ogłosiły swoją niepodległość i mimo zbrojnej interwencji armii jugosłowiańskiej uzyskały ją, podobnie jak Macedonia. Serbia i Czarnogóra utworzyły wspólne, mniejsze państwo, które zachowało nazwę Jugosławia. Po referendum parlament Serbii oficjalnie ogłosił niepodległość (5.06.2006).

Na mocy pokojowego traktatu zawartego w Dayton (1995) Bośnia i Hercegowina zostały podzielone na dwie jednostki: muzułmańską i chorwacką Federację Bośni i Hercegowiny oraz Republikę Serbską. Żyjący w kraju prawosławni Serbowie wszczęli wojnę domową, w której wzięły udział wojska z innych republik byłej Jugosławii.

Reklamy

Jedynie Słowenia, zamieszkiwana przez Słoweńców nie stała się widownią krwawych walk.

Integracja z UE

Wkrótce (2004) Słowenia weszła do #NATO i Unii Europejskiej. W 2013 roku 28. państwem członkowskim UE została Chorwacja. Dalmacja kraina, leżącą na wybrzeżu Chorwacji znów stała się rajem dla turystów z Europy. Wśród krajów kandydujących jest dzisiaj Serbia, Montenegro i Macedonia. Nie ma szans na integrację Kosowo i Albania. Serbowie są dzisiaj rozdarci. Dla Serbów Kosowo było zawsze serbską Jerozolimą, gdzie w XIV wieku utracili swoje państwo po bitwie na Kosowym Polu z Turkami. Uważają je za duchową stolicę, odzyskaną dopiero po zakończeniu wojen bałkańskich. Na jego terytorium są serbskie cerkwie i stare grobowce ich przodków. Dla Albańczyków sprawa jest jasna. Kosowo jest ich ziemią, zamieszkiwaną i uprawianą od czasów Ilirów, jeszcze zanim zamieszkali tutaj Słowianie. Tutaj mieści się siedziba arabskich patriarchów.

Kraje bałkańskie są ziemią wielu narodów, skłóconych od wieków. Czy wobec zagrożenia wejścia na drogę konfliktu z Rosją i krajami muzułmańskimi UE zdecyduje się na przyłączenie kolejnych państw do sojuszu?

Źródło: Jacek Fronczak, Kraje i narody, Reader`s Digest, Warszawa 2008; Andrzej Kowalczyk, Encyklopedia geografii, Kraje i ludzie, Europa, Muza SA, Warszawa1996 #Europa Wschodnia #wojna