Obecny kryzys imigracyjny - sytuacja na Węgrzech, w Grecji czy we Włoszech zwracają uwagę europejskiej opinii publicznej na problem imigrantów i uchodźców z różnych stron świata, którzy próbują się dostać na teren Unii. W mediach często zamiennie używa się obu terminów.  Tymczasem dobór słownictwa ma tu ogromne znaczenie.

Kim jest uchodźca?

Definicję uchodźcy zawarto w Konwencji dotyczącej statusu uchodźców podpisanej w Genewie z 1951 r. Wraz z Protokołem Nowojorskim do niej z 1967 r. stanowi ona fundament międzynarodowej ochrony uchodźców - opisuje, jaką ochronę prawną oraz jakie prawa socjalne powinni od państwa będącego sygnatariuszem Konwencji otrzymać uchodźcy. „Uchodźcą jest osoba, która żywi uzasadnioną obawę przed prześladowaniem z powodu swojej rasy, religii, narodowości, przynależności do określonej grupy społecznej lub poglądów politycznych, znajduje się poza terytorium kraju, którego jest obywatelem i – z powodu tych obaw – nie chce lub nie może do tego kraju powrócić”. 

W Konwencji umieszczono też zasadę niezawracania tzw.

Reklamy
Reklamy

non-refoulment - uchodźcy nie wolno zawrócić do kraju pochodzenia, jeśli groziłoby mu tam niebezpieczeństwo prześladowania. Istnieją tu dwa wyjątki - jeśli osoba zagraża bezpieczeństwu państwa przyjmującego lub jest prawomocnie skazanym zbrodniarzem wojennym.  Wszystkie państwa UE są sygnatariuszami Konwencji i Protokołu, odnośniki do niej znajdują się w Karcie Praw Podstawowych UE - przez co jest włączona bezpośrednio do prawa wspólnotowego. Ofiary wojny i konfliktu zbrojnego chronione są przez Konwencję Genewską z 1949 r. Sprawami uchodźców  zajmuje się ponadto UNHCR - Biuro Wysokiego Przedstawiciela Narodów Zjednoczonych ds. Uchodźców. Każde państwo dodatkowo reguluje swoimi przepisami kwestie uchodźców i procedur przyznawania im azylu.

Kim jest imigrant?

Imigrant albo migrant to osoba, która opuszcza swój kraj po to by poprawić jakość swojego życia - w celu znalezienia lepszej pracy, szkoły albo by dołączyć do członków rodziny.

Reklamy

Migranci nie uciekają przed wojną i prześladowaniem, do swojego kraju mogą bezpiecznie wrócić, a władze państwa z którego pochodzą zapewniają im ochronę prawną. Mianem imigrantów ekonomicznych określa się te osoby, które opuszczają swój kraj by szukać lepszej pracy i zarobków gdzie indziej. Określa się ich tak nawet wtedy, jeżeli przyczyną wyjazdu była skrajna bieda, powodująca fizyczny przymus wyjazdu. Kwestia imigracji jest w większości regulowana przez prawodawstwo krajowe. 

Dlaczego słownictwo jest takie ważne?

Dlatego, że ochrona uchodźców jest szersza niż ochrona imigrantów. Uchodźcom gwarantuje się ochronę prawną, minimum praw socjalnych. Mają oni prawo do wystąpienia z wnioskiem o azyl. Nie mogą zostać deportowani do kraju pochodzenia. Imigranci są w nieco innej sytuacji. Każde państwo ma tu swoje wewnętrzne przepisy i procedury. W Unii Europejskiej dodatkowo dotyczą ich również przepisy unijne - w tym te dotyczące strefy Schengen, swobodnego przepływu osób, wizowe. Tymczasem mieszanie tych pojęć przez polityków i media może powodować konsekwencje dla życia i zdrowia uchodźców.

Reklamy

Stąd rozróżnienie to jest bardzo ważne.

Kim w takim razie są osoby, które docierają na Węgry, do Włoch czy Grecji?  I tu sprawa się komplikuje. Wielu z nich dociera do UE z państw ogarniętych konfliktem zbrojnym -  jak Syria czy Libia, z państw, gdzie wciąż nie ustabilizowała się sytuacja  lub konflikty te tlą się - jak Afganistan, Sudan, z państw, gdzie rządzą reżimy - jak Erytrea. Tych należałoby nazwać uchodźcami i zapewnić stosowną ochronę, która im się należy zgodnie z obowiązującymi regulacjami. Do Europy dociera również mniejsza liczba osób z innych państw -  korzystając z obecnego kryzysu - choćby Kosowa czy Albanii - tych należałoby nazwać migrantami i przy poszanowaniu ich praw stosować wobec nich obowiązujące krajowe i unijne procedury.

Podsumowując: uchodźcy uciekają przed wojną i prześladowaniami. Imigranci/ migranci wyjeżdżają z innych powodów. Jedno słowo, ogromna różnica. #Unia Europejska #imigracja #kryzys uchodźczy