#Unia Europejska zrobiła już wiele rzeczy, których nigdy byśmy się po niej nie spodziewali. Zakazała np. wspinania się na drzewa, używania cynamonu, klasycznych żarówek, dębowych beczek do fermentacji Whisky i tak dalej. Lista ograniczeń jest długa i kuriozalna. Ustalanie krzywizny banana czy uznanie marchewki za owoc to już klasyka kabaretu, ale tym razem sprawa jest o wiele poważniejsza, ponieważ dotyczy udostępniania zdjęć przestrzeni publicznej.

Wolność panoramy zagrożona

UE chce zakazać fotografowania i umieszczania w internecie wszystkich obiektów, w tym budynków, pomników, parków, placów, a nawet ulic, których twórcy zmarli mniej, niż 70 lat temu. Do tej pory użytkownicy Wikipedii udostępniali na zasadzie wolnej licencji zdjęcia ilustrujące artykuły o europejskich miastach i ich kulturze. Każdy, kto chciał się czegoś dowiedzieć o dowolnym miejscu w Europie, po prostu klikał, czytał i oglądał. Teraz to się może zmienić. Czy szukając atrakcji w Pradze, Brukseli, Paryżu, Berlinie, zamiast pięknej panoramy zobaczymy serię czarnych plam?

Prawo panoramy

Większość krajów europejskich uznaje pełną wolność panoramy.

Reklamy
Reklamy

Jest to wyjątek w prawie autorskim, zezwalający na fotografowanie oraz publikowanie zdjęć obiektów znajdujących się w przestrzeni publicznej. Dyrektywa z 2001 roku pozwala krajom członkowskim Unii Europejskiej na wprowadzenie wolności panoramy (FoP - freedom of panorama) według własnego uznania. W różnych krajach obowiązują różne regulacje: restrykcyjne we Włoszech, Francji i Grecji, liberalne w Polsce, Hiszpanii, Niemczech. Wielka Brytania i Irlandia od 1911 r. mają zapis prawny o tym, że niebo i przestrzeń publiczna należą do wszystkich. Jeśli regulacja unijna wejdzie w życie, będzie nadrzędna nad prawem brytyjskim i z Internetu znikną zdjęcia na przykład takich budowli jak London Eye czy słynny "ogórek". Już dziś nie zobaczymy zdjęć kościoła Hallgrimskirkja w Reykjaviku, bo jego wizerunek jest objęty prawami autorskimi do 2021 r.

Reklamy

ani słynnego brukselskiego atomu (prawa wygasają w 2076 r.). Jak na razie, pełną wolność panoramy uznają Austria, Czechy, Niemcy, Irlandia, Węgry, Malta, Holandia, Polska, Portugalia, Słowacja, Hiszpania, Szwecja i Wielka Brytania. W Danii i Finlandii nie wolno bez pozwolenia autora fotografować dzieł sztuki, natomiast w Chorwacji, Słowenii, Estonii, na Litwie i Łotwie można wykorzystywać zdjęcia do celów niekomercyjnych.

Czy Unia ocenzuruje przestrzeń publiczną?

W czwartek, 9 lipca Parlament Europejski będzie głosował poprawkę AM421 do uchwały o prawie panoramy autorstwa francuskiego europosła Jean-Marie Cavada z komitetu ds. legislacji. Dopisał on do projektu legislacji zapis: " (...) komercyjne wykorzystanie fotografii, materiałów filmowych lub innych wizerunków prac na stałe ulokowanych w fizycznej przestrzeni publicznej powinno zawsze być autoryzowane przez autorów lub ich pełnomocników." Ten zapis właściwie usuwa wolność panoramy we wszystkich krajach członkowskich Unii. Jeśli PE przegłosuje poprawkę, oznaczać to będzie konieczność usunięcia setek tysięcy zdjęć z takimi budynkami jak np.

Reklamy

Zamek Królewski w Warszawie, Spodek w Katowicach, większość Głównego Miasta w Gdańsku itd., a nawet zdjęcia siedziby samego Parlamentu Europejskiego. Zamiast nich zobaczymy tylko czarne plamy. Znikną też zdjęcia rzeźb, pomników i wszystkich innych obiektów, które do tej pory traktowaliśmy jako dobro wspólne.

Apel niemieckiej deputowanej Partii Piratów Julii Redy

Niemiecka deputowana Partii Piratów Julia Reda apeluje do wszystkich obywateli Unii Europejskiej, aby poinformowali swoich europosłów o niebezpieczeństwach płynących z wprowadzenia poprawki AM421 do prawa panoramy. "Zadzwońcie do swoich europosłów, wyślijcie im pocztówkę, skontaktujcie się przez media społecznościowe i wytłumaczcie im, dlaczego jest dla was ważne to, żeby przestrzeń publiczna pozostała bezpłatna dla wszystkich i dlaczego nie powinna być obciążona umowami licencyjnymi."

W Wikipedii można znaleźć więcej przykładów na to, jak będą wyglądać zdjęcia, kiedy zniknie wolność panoramy w Europie, wystarczy wpisać hasło: ocenzurowane z braku FoP. Znajdziemy tam także listę posłów do Parlamentu Europejskiego z ich adresami mailowymi.

źródła: wikipedia.org, wyborcza.pl